Ciepło z pola

1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek

Ciepło z pola

Około 2020 r. większość domów na duńskiej wyspie Bornholm będzie ogrzewana ciepłem pochodzącym ze spalania biomasy. Wyspa zamieszkała przez 42 tys. ludzi inwestuje w systemy przesyłowe i ciepłownie spalające głównie słomę.

Bornholm, pozbawiony kopalnych źródeł energii, będzie pod względem zaopatrzenia w ciepło – samowystarczalny.

Zabytkowy wiatrak w Gudhjem

Domy w Ronne

W 2015 w Allinge, na północy wyspy, powstanie kolejna ciepłownia na biomasę. W tym samym roku do centralnego systemu grzewczego zostanie włączona istniejąca ciepłownia w Hastle, na zachodnim wybrzeżu. W latach 2016-2018 zostanie rozbudowana ciepłownia w Nexo. W Aakirkebi działa ciepłownia spalająca trociny. W okolicy Ronne pracuje ciepłownia spalająca zrębki drewna, odpady, śmieci. Domy i gospodarstwa położone z dala od centralnych systemów dostawy ciepła już teraz samodzielnie przestawiają się na odnawialne źródła energii. Popularne są pompy ciepła wspomagane ogniwami fotovoltaicznymi.

Claus Munch Jorgensen, nauczyciel przedmiotów ekonomicznych w liceum w Aakirkeby

Claus Munch Jorgensen, nauczyciel przedmiotów ekonomicznych w liceum w Aakirkeby

Do Aakirkeby mamy stosunkowo daleko, nie jest możliwe ogrzewanie domu ciepłem z centralnej ciepłowni. Muszę więc używać lokalnego źródła ciepła. Wcześniej ogrzewaliśmy budynki peletami. Był to system uciążliwy, wymagał stałej obecności domowników. Tu, na moim polu, na głębokości 1 m i powierzchni 600 m kw. zostało zakopane tzw dolne źródło ciepła. Urządzenia sterujące pompą ciepła umieszczone są w budynku gospodarczym.

W lecie pompa nie pracuje, uruchamia się w sezonie grzewczym. Latem do podgrzewania ciepłej wody stosuję system solarny. Na dachu budynku gospodarczego zainstalowałem także panele fotovoltaiczne, produkujące latem znaczne ilości prądu, który odbieram sobie zimą, gdy pompa ciepła pracuje. Można więc powiedzieć, że ogrzewanie dość dużego, starego domu o powierzchni 270 m kw. – jeśli nie liczyć kosztów inwestycyjnych – mam za darmo. Ale nie chodzi tylko o rachunek ekonomiczny. Stosując odnawialne źródła energii chcę się przyczynić do ochrony klimatu i pokazać czwórce swoich dzieci jak w przyszłości powinny postępować.

Spalarnia słomy w Nexo

Spalarnia słomy w Nexo produkuje energie cieplną od 1990 r. Początkowo ciepło dostarczano do 1000 odbiorców, obecnie jest ich dwa razy więcej. Zdecydował rachunek ekonomiczny. Ogrzewanie domu olejem opałowym jest o 25 proc. droższe niż ciepłem dostarczanym z ciepłowni spalającej słomę.

Spalarnia słomy dostarcza ciepło do 90 proc. mieszkań i domów w Nexo. Drugie co do wielkości miasto portowe na Bornholmie liczy około 3,7 tys. mieszkańców. W Ostermarie, sąsiedniej miejscowości, powstaje nowoczesna spalarnia słomy, która swym zasięgiem obejmie wschodnią i środkową część wyspy. Będzie dostarczać ciepło do kolejnych 900 odbiorców.

Ole Kofoed Raubygaard, spalarnia słomy w Nexo

Ole Kofoed Raubygaard, spalarnia słomy w Nexo

W sezonie letnim ciepłownia zużywa około 35 beli słomy dziennie. Odbiorcy potrzebują ciepła w zasadzie tylko do podgrzania wody. Zimą, przy najniższych temperaturach ciepłownia zużywa około 140-150 beli na dobę. W ciągu roku ciepłownia spala około 25 tys. beli słomy.

Zimą ten magazyn jest całkowicie wypełniony belami słomy. Zapas surowca zgromadzonego w tej hali pozwala na nieprzerwaną pracę ciepłowni przez sześć dni.

Magazyny na słomę

Ciepłownia ma jeszcze trzy magazyny, w których znajduje się około 5-6 tysięcy beli słomy. Pozostała część surowca składowana jest u rolników. Mamy podpisane kontrakty na magazynowanie słomy, którą odbieramy własnym transportem. Samochody wyposażone są w czujniki wilgotności. Zabieramy słomę, której wilgotność nie przekracza 20 proc. Tu jest przykład kontraktu. Ten farmer zakontraktował 210 ton słomy, dotychczas dostarczył 191 ton przy zawilgoceniu wynoszącym 15 proc. Farmer dostanie za to około 9 tys. duńskich koron.

Piec, w którym spalana jest słoma

Ciepłownia ma dwa kotły po 5 megawatów każdy. Na wypadek nieprzewidzianych trudności zainstalowano rezerwowy, 10 megawatowy piec na olej opałowy.

Kilka lat temu mieliśmy zimą trudności z uzyskaniem pełnej mocy z kotłów opalanych słomą. Wtedy uruchomiliśmy piec olejowy. Podczas normalnych, przeciętnych zim, kocioł olejowy nie pracuje. Popiół pochodzący ze spalania – z duża zawartością fosforu i wapnia – gromadzony jest w kontenerze, a następnie rozrzucany na polach jako nawóz. Kontener mieszczący 9 ton popiołu zapełnia się po spaleniu około 120 ton słomy czyli około 250 beli.

Przy normalnych plonach rolnicy uzyskują 8-9 beli słomy z hektara. Przy niższych urodzajach, spowodowanych np. suszą, produkcja wynosi 4-5 beli słomy. Wtedy zapasy surowca na zimę są zbyt małe i ciepłownia spala znacznie droższe pelety drewniane. Odpalenie pieca olejowego to ostateczność.

Kontener z popiołem powstałym ze spalania słomy

Ciepłownia jest w pełni automatyczna. Teraz chwytak sterowany podczerwienią łapie za belę słomy i transportuje ją do pieca. Niezwykle ważne jest prawidłowe ułożenie surowca. Bele słomy muszą zalegać w obszarze działania chwytaka. To są główne komory spalania. Przez ten niewielki otwór widać płomień, wewnątrz temperatura wynosi około 700 stopni Celsjusza.

W reżimie letnim ciepłownia pracuje od godz. 7.30 do 15-tej. Oba kotły dostarczają ciepło, które gromadzone jest w zbiorniku z wodą o pojemności 900 tys. litrów. (około 40 megawatów). Po południu i przez noc ciepło odzyskiwane jest ze zbiornika wodnego. Rano cykl się powtarza. Zimą ciepłownia pracuje non stop.

Mette Tiensu, szefowa działu public relations Business Centre Bornholm w Ronne

Mette Tiensu, szefowa działu public relations Business Centre Bornholm w Ronne

Ciepłownie na biomasę będą ważnym elementem całego systemu energetycznego na wyspie. Zmiany w technologii produkcji rolnej spowodowały, że słoma stała się surowcem odpadowym. Był czas kiedy rolnicy spalali ja na polach. Teraz będzie podstawą centralnego systemu ogrzewania. Chcemy, aby w 2025r. Bornholm był całkowicie niezależny energetycznie wykorzystując wyłącznie odnawialne źródła energii. Stawiamy na rozwój inteligentnych sieci energetycznych, elektryczne samochody, odnawialne źródła energii. Jestem pewna, że ten ambitny plan nam się powiedzie.

————————————————-

Fotocast powstał w ramach projektu Laboratorium Bornholm, dzięki stypendium Fundacji Współpracy Polsko – Niemieckiej

Dodaj komentarz